Damak yarığı
Damak yarığı ameliyatının amaçları: normal konuşmanın sağlanması, östaki
tübü fonksiyonunun düzeltilmesi, oronasal fistülerin önlenmesi ve maksilla
gelişimindeki değişiklikleri en aza indirgemektir. Yarığın derecesine bağlı
olarak onarımlar 10 haftadan 24 aya kadar süre içinde başlatılabilir.
Yarık damak ameliyatı en erken 6 aylıkken yapılabilir. Beraberinde dudak
yarığı da mevcut olabilir. İnkomplet yarıklarda (damak tamamı yarık olmayanlar)
bu devrede yumuşak damak kapatılabilir. Ser damağın onarımı ise 12-18 aya
kadar ertelenir. Çünkü erken devrede yapılabilecek kemik doku (sert damak)
üzerindeki girişimler, üst çenenin gelişimini bozabilir ve maksillada (üstçene)
gelişme geriliği oluşabilir. Dişlerde dizilim bozukluğu veya şekil bozukluğu
varsa diş uzmanı ile ortodontik ve prostodontik konsültasyon yapılır.
Bilateral (iki taraflı) damak yarıkları onarımı en zor olanlarıdır. Bazı
olgularda, hipernasal konuşmayı düzletmek için, primer damak onarımından
aylar veya yıllar sonra sekonder yumuşak damak cerrahisi (velofarengeal)
gerekebilir. Konuşma terapistleri spesifik sorunu belirlemede yardımcı olabilirler.
Ameliyat sonrası çocuk konuşmaya başladıktan sonra damağın yeterli çalışmaması
sonucunda, havanın buruna kaçmasına bağlı olarak çocuk bazı harfleri söyleyemez.
Damak yarığı onarımında: (1) palatal pushback (geriye itme) ve farengeal
fleple döşeme, (2) Teflon injeksiyonuyla posterior farengeal duvar implantı,
(3) farengeal flep, (4) palatofarengeal flep veya (5)doku genişletilmesi
gibi yöntemler kullanılır. Bazı hastalarda normal konuşmayı sağlamak için
aylar-yıllar boyu süren konuşma ve dil eğitimi gerekir. Yarık damaklı çocuğun
ailesinin, tedavi boyunca, yıllarca bilinçlendirilmesi ve desteklenmesi
gerekir.